TRAO ĐỔI KINH NGHIỆM

Cách phòng ngừa và xử lý  khi bị kiến ba khoang đốt
Ngày đăng 01/10/2020 | 16:58  | Lượt xem: 160

Bị kiến ba khoang đốt có dấu hiệu thế nào, phải bôi thuốc gì, xử lý vết cắn ra sao và cách phòng tránh kiến ba khoang hiệu quả nhất?

Những ngày gần đây, hang trăm người phải đến các phòng khám vì bị kiến  ba khoang đốt

Vào mùa mưa khi độ ẩm cao, thuận lợi cho kiến phát triển. Chúng rất ưa ánh sáng đèn ban đêm nên bay vào theo ánh đèn, đậu vào quần áo, khăn mặt, giường chiếu, chăn màn… nếu cửa nhà mở. Theo ThS BS. Tạ Quốc Hưng - Khoa Da liễu - Thẩm mỹ da Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM hiện kiến ba khoang xuất hiện ở nhiều nơi. Tại phòng khám Da liễu, ThS Hưng cũng gặp nhiều bệnh nhân đến khám vì kiến ba khoang.

Viêm da tiếp xúc kích ứng do kiến ba khoang là một dạng viêm da khá phổ biến, bên cạnh các chứng viêm da thường gặp như viêm da cơ địa, viêm da tiếp xúc, viêm da dầu…Theo thạc sĩ Hưng, độc tố trong kiến ba khoang rất mạnh. Nếu người tiếp xúc với chất gây độc của kiến ba khoang qua tuần hoàn không được điều trị kịp thời thì có thể dẫn đến những biến chứng nặng.

Khi tiếp xúc với nó, chất độc trong cơ thể kiến có thể làm tổn thương da người (bỏng da, viêm da) nếu chất này được giải phóng ra khi kiến bị tác động hoặc bị chà xát hay bị giết, chúng giải phóng dịch lỏng coelomic có chứa paederin - một hóa chất gây phồng rộp da rất mạnh.

Bác sĩ Hưng cho biết khi bị viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang, dấu hiệu ban đầu là ngứa, rát bỏng, có khi đau.

Thời gian tiến triển của của viêm nhiễm kéo dài từ 1 đến 3 tuần, tùy thuộc vào lượng độc tố paederin của côn trùng trên da. Viêm da tiếp xúc kích ứng do kiến ba khoang thường có các biểu hiện tương tự viêm da tiếp xúc kích ứng do thực vật, chỉ khác nhau ở hoàn cảnh bị tác động.

Có thể phân biệt viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang với các dạng viêm da tiếp xúc do hoá chất, viêm da tiếp xúc dị ứng, zona (giời leo), mụn rộp (nhiễm Herpes)… dựa vào việc thương tổn da xuất hiện nhanh sau cảm giác nóng rát, châm chích ở vùng da đó, có hình dạng “tùy tiện”, trên bất kỳ vùng da nào bị tiếp xúc.

Khi bị viêm da do kiến ba khoang, tùy vào tình trạng viêm da ở các trường hợp nặng nhẹ để có thể điều trị. Nếu bệnh nhẹ có thể tự khỏi. Có thể loại bỏ chất gây kích ứng bằng cách rửa nhẹ nhàng khu vực ảnh hưởng bằng xà phòng và nước.

Vị trí phồng rộp nên được điều trị bằng cách ngâm nước sạch, sau đó là bôi một loại thuốc kháng viêm mạnh. Uống ciprofloxacin và bôi steroid giúp thương tổn lành nhanh hơn trong trường hợp viêm da tiếp xúc kiến ba khoang mang vi khuẩn Pseudomonas.

Tiến triển của viêm da do kiến ba khoang đốt

- Sau khi tiếp xúc với kiến ba khoang, người bệnh cảm giác râm ran.

- 6-8 giờ sau xuất hiện ban đỏ, dát đỏ.

- 12-24 giờ tiếp theo xuất hiện thương tổn điển hình, vùng da bị đốt sưng và ngứa nghiêm trọng.

- Sau 2-3 ngày, các vùng da tiếp xúc với kiến ba khoang sẽ đỏ dần và sưng phình ra, đồng thời xuất hiện các mụn nước nhỏ như mụn nước khi bị phỏng. Lúc này, các vùng da quanh các khớp nơi đè trúng kiến ba khoang sẽ hình thành tổn thương đối xứng.

- Sau 3-5 ngày thương tổn bắt đầu đỡ rát bỏng, bong vảy.

- Sau 7-10 ngày vảy bong hết nhưng để lại vết thâm lâu mất.

Tuy nhiên, trong một vài trường hợp, các vùng da bị kiến ba khoang đốt có thể phát triển thành đợt nhiễm khuẫn thứ hai- dạng nhiễm khuẩn da. Ngoài ra, vùng da tiếp xúc có thể chuyển thành các đốm đen.

Tình trạng này còn được gọi là “mắt kiến ba khoang”, xuất hiện do bạn đè lên cơ thể kiến, sau đó tiếp xúc với huyết tương của chúng (chất dịch cơ thể hoặc máu).

Để phòng chống kiến ba khoang, Cục Y tế dự phòng khuyến cáo, nếu có sự hiện diện của kiến ba khoang trong khu vực, nên thay đèn huỳnh quang bằng đèn có ánh sáng màu vàng, vì kiến ba khoang rất thích ánh sáng đèn huỳnh quang.

Tránh đứng dưới bóng đèn sáng nơi công cộng, chú ý khi làm việc dưới ánh đèn vì kiến ba khoang rất hay xuất hiện ở nơi có đèn sáng.

Ngăn cản kiến ba khoang vào nhà bằng cách:

+ Sử dụng lưới các cửa sổ và cửa ra vào, hạn chế mở cửa nhiều.

+ Ngủ trong màn.

+ Vệ sinh môi trường, phát quang bụi rậm, cây cỏ xung quanh nhà, vì đây là nơi trú ẩn tốt cho kiến ba khoang.

+ Giũ mạnh khăn mặt, quần áo trước khi dùng.ùng này với da. Bệnh hay xảy ra vào mùa mưa ẩm.

D.Hà (tổng hợp)