HOẠT ĐỘNG PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT

Việc xã hội hóa trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật còn hạn chế
Ngày đăng 02/08/2022 | 08:54  | Lượt xem: 112

Qua 10 năm thực hiện Luật PBGDPL, bước đầu đã tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả công tác phổ biến giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức tự giác, tôn trọng, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật của cán bộ, công chức, viên chức và toàn thể nhân dân.

UBND quận Hoàng Mai vừa có báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật. Theo báo cáo, từ năm 2013 đến nay, toàn quận đã tổ chức tổng số 7.811 Hội nghị, tọa đàm, hội thảo, sinh hoạt Câu lạc bộ, sinh hoạt chuyên môn và thu hút 1.705.807 lượt người tham gia để tuyên truyền, phổ biến, giáo dục các Luật, Nghị quyết của Quốc hội, Pháp lệnh và Nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội, các văn bản hướng dẫn thi hành của Chính Phủ, Thủ tướng Chính Phủ, các chương trình, đề án Luật phổ biến giáo dục pháp luật và Luật Thủ đô, tổng kết việc thi hành Bộ Luật hình sự năm 1999, Bộ luật Dân sự năm 2005; phổ biến luật Kiểm toán độc lập và Luật chứng khoán; pháp luật về vệ sinh an toàn thực phẩm, Luật lưu trữ, các văn bản pháp luật về chính sách Dân số, Luật Bảo hiểm, Luật Viên chức, Luật An toàn giao thông; Luật phòng chống ma túy, Luật Chăm sóc và bảo vệ trẻ em, Luật Đất đai, Luật cư trú, Luật thi hành án hình sự và các văn bản hướng dẫn thi hành, Luật sửa đổi và Luật phòng cháy chữa cháy; Các Nghị định của Chính phủ, Thông tư hướng dẫn của Bộ Công an về công tác xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý Nhà nước về ANTT, TTATXH,…

Quận tích cực tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật qua hình thức biên soạn, phát hành tài liệu pháp.Hội đồng PHPBGDPL Quận và UBND các phường tổ chức biên soạn, tiếp nhận, phát hành tài liệu pháp luật để phát hành tới cơ sở, nhân dân tổng số 1.754.743 bản tài liệu gồm tờ rơi, tờ gấp, sổ tay, sách pháp luật về một số nội dung chủ yếu Bộ Luật tố tụng dân sự, Tìm hiểu một số nội dung cơ bản về Luật Quốc tịch Việt Nam, Hỏi đáp một số quy định của pháp luật về thừa kế quyền sử dụng đất, Tìm hiểu một số quy định về Luật Khiếu nại và Luật Tố cáo; Tờ gấp một số quy định về phòng, chống ma túy; Tờ gấp một số quy định về giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình cá nhân sử dụng ổn định, lâu dài,…

Bên cạnh đó, Quận đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua hoạt động sinh hoạt câu lạc bộ pháp luật, “nhóm nòng cốt”. Câu lạc bộ pháp luật là một tổ chức sinh hoạt pháp lý tự nguyện của những người có nhu cầu tìm hiểu pháp luật, có tinh thần tham gia đấu tranh bảo vệ pháp luật, nhiệt tình tuyên truyền giáo dục pháp luật. Đó là hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật qua sinh hoạt của hội viên, khách mời để giao lưu, học tập, trao đổi kiến thức pháp luật cần thiết, tạo điều kiện để họ đề đạt và kiến nghị với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền về những vấn đề có liên quan đến công tác xây dựng, tuyên truyền, phổ biến và thực thi pháp luật.

Quận Hoàng Mai đã chỉ đạo các phường thành lập câu lạc bộ pháp luật,  “nhóm nòng cốt” tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trên địa bàn phường. “Nhóm nòng cốt” tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật đã được thành lập tại các khu dân cư, tổ dân phố và thực hiện đề án 02-212, phổ biến, tuyên truyền chấp hành pháp luật ở cộng đồng dân cư, chấp hành chủ trương chính sách thu hồi đất GPMB; vận động trong các tầng lớp nhân dân tham gia bảo đảm an toàn giao thông giai đoạn 2012-2015.

Trong năm 2020 và đầu năm 2021, trước tình hình diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19, tại các phường, Hội Liên hiệp phụ nữ đã thành lập các tổ hội viên nòng cốt cùng tham gia công tác của khu dân cư, cắt cử nhau trực tại các chốt trực dịch Covid-19 của khu dân cư để tuyên truyền vận động nhân dân hạn chế ra ngoài, chỉ ra ngoài khi thật cần thiết, mỗi gia đình chỉ cử 01 người đại diện đi ra đường mua lương thực, thực phẩm, đặc biệt tuyên truyền nhân dân không tụ tập nơi công cộng, không ra đường tập thể dục, đi bộ, không tạo thành đám đông; phối hợp với dự án Light tổ chức buổi sinh hoạt trực tuyến cho 05 nhóm Tự lực hiện đang sinh sống trên địa bàn phường Thịnh Liệt qua phần mềm zoom về những kiến thức phòng chống dịch bệnh để đảm bảo sức khỏe, an toàn cho bản thân mình cùng gia đình và những người xung quanh, chung tay góp sức cùng đẩy lùi dịch bệnh Covid-19 trong cộng đồng.

Quận cũng đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua các cuộc thi tìm hiểu pháp luật.  Kết quả tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua hình thức thi tìm hiểu pháp luật tác động trực tiếp đến ý thức pháp luật của người dự thi, qua đó là nơi giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, kiến thức pháp luật và kỹ năng phổ biến, giáo dục pháp luật của cả người tổ chức cuộc thi và người theo dõi, tìm hiểu cuộc thi.

Hàng năm, quận Hoàng Mai đều tổ chức và tham gia các cuộc thi do Thành phố tổ chức và đạt được một số thành tích đáng kể như: Tổ chức thành công cuộc thi “Tìm hiểu Luật giao thông đường bộ” làm điểm tại phường Thịnh Liệt vào ngày 28/9/2013; Giải Ba cá nhân cuộc thi viết "Tìm hiểu Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam”; Tổ chức thành công vòng thi cụm Cuộc thi “Tìm hiểu Luật bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND” trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2016, đạt giải Nhất vòng thi cụm và đạt giải Ba vòng thi chung khảo cấp Thành phố; giải Nhất vòng cụm và giải Ba vòng chung kết cấp Thành phố cuộc thi “Hòa giải viên giỏi”, giải Ba cá nhân cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu pháp luật về bầu cử đại biểu Quốc hội và Đại biểu Hội đồng nhân dân” do Bộ Tư pháp tổ chức; Giải nhì tập thể, 03 Giải Ba cá nhân và 01 Giải Khuyến khích cá nhân cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu pháp luật trong phòng, chống dịch Covid-19” do Thành phố tổ chức,...

Ngoài việc phổ biến, giáo dục pháp luật theo các hình thức trên, UBND Quận còn chỉ đạo phổ biến, tuyên truyền bằng các hình thức khác như tuyên truyền trên đài phát thanh các phường, trang trí trực quan (pano, áp phích),…,  Tổ chức tuyên truyền trên đài phát thanh các phường 02 buổi/ngày, thời lượng 30 phút/buổi, tăng cường 03 buổi/ngày trong các sự kiện quan trọng; tuyên truyền bằng hệ thống trực quan: Pa nô, Painơ, áp phích trong các ngày lễ 3/2, Tết Nguyên đán, 26/3,  30/4, 01/5, 02/9, 10/10…hay vào các đợt cao điểm theo chỉ đạo của Thành phố như ngày toàn dân đi bầu cử, tháng an toàn giao thông, ngày Môi trường thế giới,…

UBND Quận đã xây dựng Cổng thông tin điện tử Quận: những chỉ đạo, điều hành của Quận và thông tin trong hoạt động quản lý nhà nước của các phòng, ban, ngành, đoàn thể Quận, UBND các phường thuộc Quận cũng được cập nhật thường xuyên trên Website này.

Trần Quý Thái, Phó Chủ tịch UBND quận Hoàng Mai cho biết, Luật phổ biến, giáo dục pháp luật được ban hành tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, thống nhất cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, bảo đảm mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp đều có quyền và được tạo điều kiện thuận lợi tiếp cận thông tin về pháp luật, qua đó nâng cao tri thức, tình cảm niềm tin pháp luật, nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật của mọi tầng lớp nhân dân. Kết quả thực hiện công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục nêu trên đã thể hiện trách nhiệm cao của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trên địa bàn Quận trong việc phối hợp triển khai các Chương trình, Kế hoạch của UBND quận về công tác tuyên tuyền, phổ biến, giáo dục pháp luật. Đối với các Luật chuyên ngành, UBND quận ban hành Kế hoạch triển khai thi hành và chỉ đạo các đơn vị quán triệt nội dung văn bản tới đội ngũ cán bộ, công chức, người lao động nhằm thực hiện kịp thời, đúng quy định.

Qua 10 năm thực hiện Luật PBGDPL, bước đầu đã tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả công tác phổ biến giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức tự giác, tôn trọng, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật của cán bộ, công chức, viên chức và toàn thể nhân dân. Các hình thức tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cũng được triển khai khá sâu rộng, toàn diện, đồng bộ. Trong đó, chọn lọc, phát triển các mô hình, biện pháp phổ biến, giáo dục pháp luật hiệu quả, phù hợp với đối tượng, địa bàn và nhu cầu hiểu biết pháp luật của Nhân dân trong từng giai đoạn, góp phần vào quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật Nhà nước, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý Nhà nước ở địa phương, từ đó thực hiện tốt các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh.

Công tác PBGDPL được các cấp, các ngành, các đoàn thể, UBND các phường quan tâm triển khai thực hiện sâu rộng nhằm nâng cao nhận thức pháp luật cho mọi tầng lớp Nhân dân, giữ vững kỷ cương pháp luật và góp phần vào ổn định trật tự xã hội của cả nước. Hoạt động của Hội đồng phối hợp PBGDPL đi dần vào nề nếp theo Kế hoạch, chương trình cụ thể, được thực hiện thường xuyên, có trọng tâm, trọng điểm. Nội dung PBGDPL thiết thực, phù hợp với từng đối tượng, gắn với nhiệm vụ chính trị, kinh tế xã hội ở địa phương. Các hình thức PBGDPL có hiệu quả được sử dụng, có sự kết hợp giữa PBGDPL với công tác giáo dục chính trị tư tưởng và các hoạt động tuyên truyền vận động khác.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được thì xã hội hóa trong công tác PBGDPL được quy định trong Luật khi triển khai vấp phải những tồn tại, hạn chế. Để có thể “xã hội hóa” được công tác PBGDPL trên thực tế là một vấn đề khó. “Xã hội hóa” công tác PBGDPL là quá trình Nhà nước tạo điều kiện khuyến khích và có chính sách ưu đãi, hỗ trợ tạo điều kiện cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia vào công tác này. Sự tham gia cụ thể của cơ quan, tổ chức, cá nhân nói ở đây là quá trình đóng góp vật chất, trí tuệ, công sức cho công tác này. Tuy nhiênbản chất của công tác PBGDPL là hoạt động không thu phí, không đưa lại lợi ích ngay trước mắt, giống như công chứng, hay thừa phát lại… nên rất khó huy động sự tham gia của các tổ chức, cá nhân đầu tư vào công tác này, trừ những người thực sự có tâm huyết với cộng đồng xã hội. Hơn nữa, mọi người đều quan niệm PBGDPL là nhiệm vụ của Nhà nước vì chỉ có Nhà nước mới có đủ nguồn lực, điều kiện cần thiết để làm việc đó. Trong 10 năm thực hiện Luật, thì hiệu quả của xã hội hóa công tác PBGDPL trên địa bàn Quận còn hạn chế, chưa huy động được hết các nguồn lực xã hội tham gia PBGDPL.

Hùng Phi