GÓC NHÌN

Băn khoăn việc đưa hộ kinh doanh vào Luật Doanh nghiệp
Ngày đăng 23/03/2020 | 18:16  | Lượt xem: 52

Việc đưa hộ kinh doanh vào dự thảo Luật Doanh nghiệp (sửa đổi) là không phù hợp vì hộ kinh doanh chưa thuộc phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Luật Doanh nghiệp.

Ngày 23-3, cho ý kiến vào một số vấn đề còn ý kiến khác nhau của Luật Doanh nghiệp (sửa đổi), một số ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cho rằng, hộ kinh doanh không phải là doanh nghiệp, nên không thể đưa vào quy định trong Luật Doanh nghiệp.

Theo báo cáo của Ủy ban Kinh tế của Quốc hội do Chủ nhiệm Ủy ban Vũ Hồng Thanh trình bày, về vấn đề này, có 2 loại ý kiến khác nhau.

Loại ý kiến thứ nhất nhất trí đưa nội dung quy định về hộ kinh doanh vào dự thảo Luật Doanh nghiệp như phương án Chính phủ đã trình Quốc hội, đồng thời, đề nghị bổ sung các nội dung trên cơ sở luật hóa tối đa các quy định đã được áp dụng ổn định trong thực tiễn của Nghị định số 78/2015/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp để có một chương quy định đầy đủ về hộ kinh doanh như bổ sung một số quy định làm rõ cơ chế, chính sách đối với hộ kinh doanh để tạo sự công bằng giữa các loại hình.

Chủ nhiệm Ủy ban Vũ Hồng Thanh trình bày báo cáo tại phiên họp (ảnh: Quốc hội)

Chính phủ cho rằng, nội dung về hộ kinh doanh trong dự thảo luật không phải là nội dung mới. Ngay từ Luật Doanh nghiệp năm 1999, 2005 và năm 2014 đã có điều khoản quy định về hộ kinh doanh và giao Chính phủ quy định chi tiết. Do đó, xét về bản chất thì việc quy định một Chương về hộ kinh doanh trong dự thảo Luật lần này chỉ là việc bổ sung, hoàn thiện, cụ thể hóa các quy định chung đã có về hộ kinh doanh. Việc quy định hộ kinh doanh trong dự thảo Luật cũng sẽ có tác động tích cực, xóa bỏ hạn chế về thương quyền và nâng cao địa vị pháp lý của hộ kinh doanh.

Loại ý kiến thứ 2 đề nghị không quy định nội dung về hộ kinh doanh vào dự thảo Luật, mà xem xét, ban hành một luật riêng về hộ kinh doanh. Vì, xét về bản chất, hộ kinh doanh là một loại hình kinh doanh nên quyền và nghĩa vụ của hộ kinh doanh cần phải được điều chỉnh bởi Luật, chứ không thể quy định bằng Nghị định.

Đồng thời, việc đưa hộ kinh doanh vào dự thảo Luật Doanh nghiệp (sửa đổi) là không phù hợp vì hộ kinh doanh chưa thuộc phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Luật Doanh nghiệp.

Chưa kể, hộ kinh doanh được coi là một hình thức kinh doanh khác biệt với doanh nghiệp tư nhân, công ty hợp danh, công ty TNHH và công ty cổ phần. Những quy định về hộ kinh doanh tại dự thảo Luật chỉ mới giải quyết được việc kiểm soát, quản lý nhà nước đối với hộ kinh doanh, mặt khác có thể làm tăng rủi ro, tăng chi phí đối với thành lập và hoạt động của hộ kinh doanh.

Bên cạnh đó lại chưa có quy định tạo thêm quyền tự do kinh doanh, tăng độ an toàn kinh doanh, tạo thêm thuận lợi cho hộ kinh doanh. Vì vậy, việc quy định hộ kinh doanh trong Luật Doanh nghiệp dẫn đến phải mở rộng thêm phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng cho một chủ thể mới, và phải bổ sung đầy đủ các nội dung tương tự như quy định từ Chương 1 đến Chương 8 của Luật Doanh nghiệp hiện hành.

Bên cạnh đó, số lượng về đối tượng chịu tác động là hộ kinh doanh rất lớn; vì vậy, cần có thời gian nghiên cứu kỹ lưỡng, đánh giá thực tiễn và tham vấn để hoàn thiện khung khổ pháp luật tốt nhất để điều chỉnh và áp dụng cho chủ thể hộ kinh doanh, tương tự như các hợp tác xã quy định tại Luật Hợp tác xã.

Theo loại ý kiến này sẽ phải thực hiện quy trình, thủ tục để xây dựng thành một luật riêng về hộ kinh doanh. Còn Thường trực Ủy ban Kinh tế đề nghị tách nội dung về hộ kinh doanh để quy định thành luật riêng.

Cho ý kiến về Dự luật, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Hà Ngọc Chiến nói: Nếu đưa hộ kinh doanh vào Luật Doanh nghiệp thì có làm tăng thêm số lượng doanh nghiệp không? Những hộ kinh doanh có được coi là doanh nghiệp hay không?

Trả lời câu hỏi này, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng khẳng định, hộ kinh doanh không phải là doanh nghiệp, nhưng hoạt động gần giống như doanh nghiệp. Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho rằng vẫn nên để quy định về hộ kinh doanh trong Luật Doanh nghiệp, sau này nếu quy định một luật riêng về hộ kinh doanh thì sẽ chuyển nội dung này từ Luật Doanh nghiệp sang. Nếu xây dựng luật mới thì phải bắt đầu quy trình xây dựng luật mất rất nhiều thời gian, kéo dài vài năm nữa.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nhấn mạnh, bản chất hộ kinh doanh không phải là doanh nghiệp, nên đưa vào Luật Doanh nghiệp là không đúng. Hiện nay, hộ kinh doanh cũng đang được điều chỉnh bởi một số luật khác. Không đưa 5 triệu hộ kinh doanh vào Luật Doanh nghiệp cũng không ảnh hưởng gì tới hoạt động sản xuất, kinh doanh, không gây ách tắc, cản trở gì. Hộ kinh doanh vẫn làm ăn bình thường, vẫn nộp thuế bình thường.

 “Tôi đề nghị UBTVQH cho phép tiến hành tổng kết hộ kinh doanh và ban hành một luật riêng, trên cơ sở có báo cáo đánh giá tác động”, Chủ tịch Quốc hội nói.

Kết luận nội dung này, Phó chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển nhấn mạnh, UBTVQH nhất trí cần có luật để tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động của hộ kinh doanh. Do có 2 luồng ý kiến khác nhau về việc quy định hộ kinh doanh trong Luật Doanh nghiệp hay tách ra thành luật riêng, nên UBTVQH sẽ trình cả 2 phương án tại hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách, trình Quốc hội xem xét, quyết định./.

Mai Chi