GÓC NHÌN

Đề nghị quy định cụ thể về cơ chế điều chỉnh nội dung phim trong Luật Điện ảnh (sửa đổi)
Ngày đăng 03/05/2022 | 11:20  | Lượt xem: 44

Đề nghị bổ sung quy định cụ thể cơ chế điều chỉnh nội dung, chẳng hạn cơ quan nhà nước có trách nhiệm liệt kê các nội dung phim cần điều chỉnh, kèm giải thích chi tiết về loại vi phạm để doanh nghiệp biết và thực hiện điều chỉnh cho phù hợp.

Liên đoàn Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa có văn bản góp ý vào Dự thảo Luật Điện ảnh (sửa đổi).

VCCI cho rằng, Dự thảo quy định Nhà nước thực hiện đầu tư xây dựng trường quay hiện đại nhưng theo phản ánh của doanh nghiệp, việc Nhà nước thực hiện đầu tư phim trường hiện đại cần cân nhắc đến nhu cầu thị trường và hiệu quả vận hành, cụ thể:

Vì, kinh phí sản xuất của các phim hiện giờ tương đối thấp, khó có thể chi trả chi phí thuê phim trường hiện đại - vốn có giá thuê cao. Việc này sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác của phim trường, cả về nguồn thu và giá trị mang lại cho nền điện ảnh.

Về hiệu quả vận hành, việc vận hành trường quay yêu cầu đội ngũ nhân lực tốt để vận hành các tài sản, máy móc cùng với khả năng quản trị, kinh doanh linh hoạt, tốt để mang thêm nguồn thu cho phim trường. Từ kinh nghiệm của các lĩnh vực khác, VCCI cho rằng, khối doanh nghiệp tư nhân có nhiều ưu điểm hơn và hiệu quả hơn trong việc vận hành và hoạt động. Tuy nhiên, các doanh nghiệp tư nhân khó có thể tự thực hiện đầu tư toàn bộ hệ thống phim trường hiện đại, đầy đủ do những khó khăn trong huy động vốn và nhu cầu của thị trường.

Do vậy, đề nghị cân nhắc một cơ chế xây dựng và vận hành trường quay với sự tham gia của cả Nhà nước và doanh nghiệp, trong đó: Doanh nghiệp sẽ thực hiện trách nhiệm đầu tư xây dựng, vận hành trường quay; Nhà nước thực hiện hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp xây dựng một số hạng mục quan trọng của trường quay; Nhà nước có cơ chế hỗ trợ tài chính cho các đoàn làm phim sử dụng trường quay như chi trả một phần chi phí sử dụng trường quay; hỗ trợ phần thuế, phí liên quan đến chi phí sử dụng trường quay…

Bên cạnh đó, Dự thảo quy định các nội dung bị cấm trong hoạt động, trong đó có bí mật đời tư của cá nhân; vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức và danh dự, nhân phẩm của cá nhân. Theo VCCI, quy định trên chưa phù hợ,. các nội dung bị cấm này được coi là căn cứ để thẩm định phim, và do đó sẽ là nội dung bị cấm tuyệt đối.

 Trong khi đó, các nội dung nêu trên chỉ vi phạm lợi ích của các chủ thể tư, do vậy chỉ nên bị cấm nếu không được cá nhân, tổ chức đó đồng ý. Việc này được xử lý theo quy định pháp luật dân sự. Cụ thể, nếu cá nhân, tổ chức cho rằng nội dung đó xâm phạm đến quyền và lợi ích của mình có thể thực hiện bảo vệ quyền dân sự thông qua biện pháp tố tụng tại Toà án hoặc trọng tài. Nếu có vi phạm, cơ quan có thẩm quyền có thể yêu cầu cơ sở điện ảnh không được phổ biến nội dung đó hoặc biện pháp khác.

Trường hợp cá nhân, tổ chức không phản đối, theo VCCI, những nội dung trên vẫn được phép sản xuất, phổ biến và phát hành. Do vậy, đề nghị cân nhắc bỏ quy định này và thực hiện theo quy định của pháp luật dân sự.

Tương tự, đề nghị bỏ quy định về sản xuất, phát hành, phổ biến và lưu trữ phim không tuân thủ các quy định của Luật Sở hữu trí tuệ để thực hiện theo các biện pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ theo pháp luật sở hữu trí tuệ.

Về quy định về cấp phép với dịch vụ quay phim sử dụng bối cảnh Việt Nam cho tổ chức, cá nhân nước ngoài, theo VCCI, sẽ tạo ra sự lo ngại của đoàn làm phim nước ngoài khi lựa chọn Việt Nam làm địa điểm quay, từ đó ảnh hưởng đến chính sách quảng bá và thu hút du lịch qua điện ảnh. Vì vậy, cần bổ sung vào Dự luật phương án không yêu cầu cấp phép để Quốc hội cân nhắc, quyết định.

Dự thảo luật quy định về việc điều chỉnh nội dung phim, áp dụng với các nội dung vi phạm thuần phong mỹ tục, truyền thông văn hoá của Việt Nam. Tuy nhiên, VCCI cho rằng, việc điều chỉnh nội dung có ảnh hưởng đến mạch phim, ý tưởng và hàm ý nghệ thuật của nhà làm phim. Do vậy, đề nghị bổ sung quy định cụ thể cơ chế điều chỉnh nội dung, chẳng hạn cơ quan nhà nước có trách nhiệm liệt kê các nội dung phim cần điều chỉnh, kèm giải thích chi tiết về loại vi phạm để doanh nghiệp biết và thực hiện điều chỉnh cho phù hợp.

 Dự thảo cũng quy định trách nhiệm của các doanh nghiệp mạng viễn thông trong việc ngăn chặn phim vi phạm theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Tuy nhiên, các doanh nghiệp viễn thông (hạ tầng mạng) chỉ có thể ngăn chặn việc truy cập với dịch vụ, ứng dụng của doanh nghiệp có hành vi vi phạm, chứ không có khả năng ngăn chặn, gỡ bỏ cụ thể một phim cụ thể trên dịch vụ, ứng dụng. Do vậy, đề nghị sửa đổi lại nội dung này cho phù hợp.

Mai Chi