Giải Trí

Lễ Giải thưởng sách quốc gia lần thứ ba
Ngày đăng 10/10/2020 | 09:16  | Lượt xem: 190

Tối 9-10, lễ trao Giải thưởng sách quốc gia lần thứ ba cho 27 cuốn sách, bộ sách giá trị, xuất sắc đã diễn ra tại Hà Nội.

Dự lễ trao giải có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Vũ Đức Đam, Phó Thủ tướng Chính phủ; Nguyễn Mạnh Hùng, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông; Phùng Xuân Nhạ, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo; Phan Thanh Bình, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội; Nguyễn Thế Kỷ, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương; Mai Trực, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương..

Chú thích ảnh

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam và Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng trao giải A cho tác giả, nhóm tác giả đoạt giải. Ảnh: Minh Quyết - TTXVN

Đây là giải thưởng của Nhà nước được tổ chức hằng năm, do Bộ Thông tin và Truyền thông, Hội Xuất bản Việt Nam thực hiện. Giải thưởng được trao cho những cuốn sách (bộ sách) có giá trị nổi bật về nội dung tư tưởng, tri thức, thẩm mỹ nhằm tôn vinh tác giả, dịch giả, các nhà khoa học và những người làm công tác xuất bản, góp phần phát hiện, lưu giữ, quảng bá những tác phẩm có giá trị đến với đông đảo bạn đọc; thúc đẩy sự nghiệp xuất bản phát triển.

Giải thưởng sách quốc gia lần thứ ba thu hút sự tham gia của 48 nhà xuất bản trên cả nước (tăng 6 nhà xuất bản so với lần thứ hai) với 362 cuốn sách (tăng 7 cuốn sách so với lần thứ hai) cho 255 tên sách (giảm 4 tên sách so với lần thứ hai), thuộc 5 mảng: Chính trị, kinh tế; khoa học tự nhiên và công nghệ; khoa học xã hội và nhân văn; văn hóa, văn học và nghệ thuật; thiếu nhi.

Kết quả, có 27 cuốn sách, bộ sách đoạt giải, trong đó có 3 giải A, 10 giải B và 14 giải C. Các tác phẩm được vinh danh lần này đều giàu tính sáng tạo, mang tinh thần nhân văn sâu sắc, nghiên cứu khoa học công phu, nghiêm túc, có giá trị khoa học và thực tiễn cao, có tính thời sự và đang được xã hội quan tâm.

Đến dự và phát biểu tại lễ trao Giải thưởng, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam chúc mừng các đại biểu tham dự Lễ trao giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ ba, cũng là dịp kỷ niệm truyền thống của Ngành xuất bản cách mạng Việt Nam (10/10/1952 - 10/10/2020); gửi tới các thế hệ tác giả, dịch giả, các nhà làm sách trên cả nước tình cảm trân trọng nhất.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh: Không chỉ cung cấp tri thức, sách còn giúp nuôi dưỡng tâm hồn, chứa đựng rất nhiều giá trị nhân văn. Bất kỳ một xã hội văn minh nào cũng đều mong muốn tạo thói quen đọc sách cho mọi người. Nhân dân ta có truyền thống hiếu học và đã vượt qua nhiều khó khăn, chiến thắng nhiều thiên tai dịch họa nhờ truyền thống yêu nước thương nòi, nhờ lòng dũng cảm, trí tuệ và tài năng. Tất cả điều đó được các thế hệ cha ông trao truyền qua nhiều hình thức, trong đó sách có vai trò đặc biệt quan trọng. Kiến thức và giá trị dân tộc khác cũng được ta chọn lọc, kế thừa và rất nhiều thức đã góp phần tạo nên nền văn hóa Việt Nam đậm đà bản sắc và hội nhập. Ngày nay công nghệ thông tin thay đổi cách chúng ta sống, làm việc, học và đọc sách, nhưng tầm quan trọng của sách và việc đọc sách không vì thế mà giảm đi.

 

Theo Phó Thủ tướng, xuất phát từ tầm quan trọng của sách đối với sự phát triển toàn diện của mỗi cá nhân và cả đất nước, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã ban hành quyết định về Ngày sách Việt Nam. Giải thưởng Sách Quốc gia là một trong những hoạt động cụ thể hóa sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội đối với văn hóa đọc, góp phần khuyến khích và tôn vinh phong trào đọc sách, tôn vinh giá trị của sách, của người viết sách. Đến nay, Giải thưởng sách Quốc gia đã qua 3 lần tổ chức, mỗi lần tổ chức Giải thưởng lại có những đổi mới với kết quả tích cực hơn. Số lượng các nhà xuất bản, số lượng sách tham dự và sức lan tỏa của Giải thưởng trong xã hội ngày càng tăng.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cũng cho rằng nhìn vào thực tế, thói quen đọc sách của công chúng còn phai nhạt; chưa tạo được chuyển biến mạnh về văn hóa đọc trên bình diện quốc gia, chưa cổ vũ xã hội học tập, một xã hội ham học, ham đọc thật sự. Tài liệu đọc trong các thư viện công cộng còn nghèo nàn, phục vụ đọc chưa chuyên nghiệp… Đó là chưa kể đến tình trạng sách lậu còn tràn lan, vi phạm bản quyền làm ảnh hưởng đến hoạt động xuất bản… Mặc dù cố gắng nhưng với mỗi người Việt Nam chỉ có 1,4 bản sách, chỉ bằng 1/3 nước trong khu vực, đặt ra cho những người làm công tác xuất bản câu hỏi thôi thúc. Bên cạnh đó, mạng công nghệ đang diễn ra vừa đem đến những cơ hội, nhưng cũng đang tạo ra những thách thức gay gắt.

"Sách đến với độc giả ngày càng đa dạng về hình thức, phong phú về phương tiện biểu đạt, truyền tải. Internet xuất hiện đã tạo ra phương thức đọc mới. Thói quen đọc sách thay đổi nhưng Trường học vĩ đại nhất vẫn là sách vở! Dân tộc Việt Nam muốn vươn lên, muốn đuổi kịp các nước, sánh cùng năm châu, nhất định phải nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Mỗi người phải học nhiều hơn, phải đọc nhiều hơn. Cần khơi nguồn cảm hứng để mọi người Việt Nam dành thời gian cho việc đọc, nghiên cứu, học để nâng tầm hiểu biết và bồi dưỡng tâm hồn. Cũng cần có nhiều hình thức thiết thực hơn để sách, người viết sách, xuất bản sách, người ham đọc sách được tôn vinh, được tạo điều kiện để đóng góp tài năng, nhiệt huyết của mình cho sự nghiệp chung. Đây không chỉ là trách nhiệm của ngành xuất bản mà của cả hệ thống chính trị", Phó Thủ tướng gợi mở.

Ghi nhận, đánh giá cao nỗ lực của Bộ Thông tin và Truyền thông và các đơn vị liên quan, Phó Thủ tướng mong muốn các đơn vị sẽ có nhiều giải pháp sáng tạo hơn nữa để Giải thưởng sách Quốc gia và nhiều hoạt động cùng với Giải thưởng này sẽ nhận được sự quan tâm của đông đảo công chúng, góp phần đẩy mạnh hơn nữa văn hóa đọc, để dân tộc Việt Nam thật sự là một dân tộc hiếu học.

Mặc dù diễn ra trong điều kiện dịch COVID-19, nhiều tháng cả nước thực hiện giãn cách xã hội nhưng Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ ba vẫn thu hút được sự tham gia của 48 nhà xuất bản trên cả nước (tăng 6 nhà xuất bản so với Giải thưởng lần thứ hai), với 362 cuốn sách (tăng 7 cuốn sách) cho 255 tên sách (giảm 4 tên sách). Các Hội đồng sơ khảo, chung khảo đã làm việc khẩn trương, thận trọng, nghiêm túc, khách quan để lựa chọn những cuốn sách tiêu biểu, có giá trị cao để trao giải. Với sự tham gia, hỗ trợ của các doanh nghiệp, nhà tài trợ, Giải thưởng Sách Quốc gia lần ba tiếp tục giữ nguyên giá trị giải thưởng, với 100 triệu đồng cho giải A, 50 triệu đồng cho giải B và 30 triệu đồng cho giải C

Cùng với Đoàn binh Tây Tiến còn có hai cuốn sách khác được giải A là: Lịch sử (Historiai) của tác giả Herodotus, Lê Đình Chi dịch, do Nhà xuất bản Thế Giới liên kết với Công ty CP sách Omega Việt Nam phát hành; và Hình ảnh lâm sàng, chẩn đoán và điều trị trong chuyên ngành da liễu (2 tập) của tập thể tác giả, PGS.TS Nguyễn Văn Thường (chủ biên), Nhà xuất bản Y Học phát hành.

Như vậy, hạng mục sách chính trị, kinh tế không có sách được trao giải A.

 

Đoàn binh Tây Tiến (Đoàn võ trang tuyên truyền biên khu Lào - Việt) do Nhà xuất bản Kim Đồng phát hành năm 2019. Cuốn sách mỏng, vỏn vẹn 124 trang, được nhà thơ Quang Dũng viết từ năm 1952.

Tập sách thuật lại chi tiết việc thành lập Đoàn võ trang tuyên truyền ngay từ những ngày đầu, với hạt nhân là một số chiến sĩ của Trung đoàn Thủ đô.

Những tư liệu trong tập di cảo lần đầu tiên được công bố giúp độc giả có thêm những tư liệu chân xác để hiểu sâu, hiểu kỹ hơn về một "Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc /Quân xanh màu lá dữ oai hùm...".

Ban giám khảo Giải thưởng Sách quốc gia năm 2020 nhận xét, cuốn sách là một di sản quý mang giá trị văn học chân thực có ý nghĩa giáo dục truyền thống lịch sử với người đọc thanh thiếu nhi hiện nay.

10 giải B được trao cho các cuốn:

Kiểm soát quyền lực ở nước ta qua công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng của tập thể tác giả, Mai Trực chủ biên, NXB Chính trị Quốc gia Sự thật phát hành;

Mặt trái của công nghệ của Peter Townsend, Quế Chi dịch, NXB Chính trị Quốc gia Sự thật và Thái Hà Books phát hành;

Các khuynh hướng và trường phái ngôn ngữ học hiện đại của Nguyễn Thiện Giáp, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội phát hành;

Tên tự tên hiệu các tác gia Hán Nôm Việt Nam của PGS.TS Trịnh Khắc Mạnh, NXB Khoa học Xã hội phát hành;

Thực phẩm chức năng của tập thể tác giả, PGS.TS y học Trần Đáng chủ biên, NXB Y Học phát hành;

- Biến động môi trường lớp phủ và giải pháp phát triển bền vững tại các đảo san hô khu vực quần đảo Trường Sa của Đỗ Huy Cường, NXB Khoa học tự nhiên và Công nghệ;

Lược khảo văn học (3 tập) của tác giả Nguyễn Văn Trung do NXB Tổng Hợp TP.HCM phát hành;

Hát Then các dân tộc Tày, Nùng, Thái Việt Nam (3 cuốn) do Đặng Hoành Loan, Phạm Minh Hương, Nguyễn Thủy Tiên biên soạn, NXB Văn hóa dân tộc phát hành; 

- Bộ sách Dòng tranh dân gian Kim Hoàng, Dòng tranh dân gian Đông Hồ (2 cuốn) của Nguyễn Thị Thu Hòa (chủ biên), Trịnh Sinh, Lê Bích, NXB Thế Giới phát hành;

Sài Gòn của em (2 cuốn) của Lê Thư, Hoàng Nguyên, Thiện Kiều do NXB Trẻ phát hành.

Trong số các cuốn sách được trao giải B, đáng chú ý có bộ Lược khảo văn học (3 tập), tác giả Nguyễn Văn Trung vốn là giáo sư của Đại học Văn khoa Sài Gòn và bộ sách đã từng được xuất bản trước năm 1975 ở miền Nam, được đánh giá là rất có giá trị.

Thứ trưởng Bộ Thông tin - truyền thông, chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam Hoàng Vĩnh Bảo thay mặt ban tổ chức đánh giá đây là "bộ sách có giá trị về mặt văn học sử, góp phần giúp những người nghiên cứu và yêu văn học hôm nay hiểu thêm về bộ phận văn học, văn chương tiến bộ thời kỳ đất nước còn bị chia cắt trước năm 1975".

Ngoài ra, ban tổ chức trao 14 giải C, trong đó có cuốn Được học của Tara Westover, Nguyễn Bích Lan dịch; Nét Việt trên bia Tiến sĩ Văn Miếu - Quốc Tử Giám của Trần Hậu Yên Thế, Trần Trung Hiếu, vài bộ sách cho thiếu nhi…

D.Hà